اثر محلول پاشی و مصرف خاکی منابع مختلف آهن بر



آهن یکی از عناصر غذایی کم مصرف ضروری برای گیاهان است. کمبود آهن یک مشکل بسیار گسترده در خاک های آهکی است. هدف از این مطاله ارزیابی گلخانه ای اثر محلول پاشی

اثر محلول پاشی و مصرف خاکی منابع مختلف آهن بر رشد، جذب و انتقال آهن به وسیله سورگم و لوبیا دریک خاک آهکیچکیده
آهن یکی از عناصر غذایی کم مصرف ضروری برای گیاهان است. کمبود آهن یک مشکل بسیار گسترده در خاک های آهکی است. هدف از این مطاله ارزیابی گلخانه ای اثر محلول پاشی و کاربرد خاکی منابع مختلف آهن بر رشد، جذب و انتقال آهن به وسیله سورگوم و لوبیا در یک خاک آهکی بود. تیمارها شامل سه سطح کاربرد خاکی آهن ( 135/0 ، 270/0 و 405/0 میلی گرم آهن در کیلوگرم خاک از منبع نانو کود کلات آهن و سکوسترین آهن) و دو سطح کاربرد محلول پاشی آهن ( 90 و 180 میلی گرم آهن بر لیتر از منبع نانو کود کلات آهن ، سکوسترین آهن و سولفات آهن) بود. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و دو گیاه (لوبیا و سورگوم)، در شرایط گلخانه ای اجرا گردید. سورگوم به مدت هشت هفته در خاک لومی سری چیتگر با نام علمیFine-loamy, carbonatic, thermic, Typic Calcixereptsرشد داده شدند و قبل از برداشت، سبزی برگ ها با کلروفیل متر دستی اندازه گیری شد. لوبیا به مدت 17 هفته، تا مرحله خشک شدن غلاف ها نگهداری و سپس برداشت شدند.نتایج نشان داد در هر دو گیاه مورد بررسی، در کاربرد خاکی و محلول پاشی منابع آهن وزن خشک اندام هوایی در مقایسه با شاهد افزایش پیدا کرد. مقایسه دو روش کاربرد آهن نشان داد وزن خشک اندام هوایی در محلول پاشی در سطح 180 میلی گرم آهن بر لیتر از منبع سولفات آهن بیشتر از کاربرد خاکی سطح 405/0 میلی گرم آهن در کیلوگرم خاک از منبع نانو کود کلات آهن بود. وزن خشک ریشه هر دو گیاه نیز با کاربرد خاکی و محلول پاشی آهن افزایش پیدا کرد، اما بین دو روش مصرف تفاوت معنی داری از نظر وزن خشک ریشه وجود نداشت. عملکرد دانه نیز در هر دو روش کاربرد آهن با افزایش سطوح آهن افزایش پیدا کرد و در کاربرد خاکی (405/0 میلی گرم آهن در کیلوگرم خاک از منبع نانو کود کلات آهن) وزن دانه بیشتر از کاربرد محلول پاشی (90 میلی گرم آهن بر لیتر از منبع نانو کود کلات آهن) بود. در سورگوم با افزایش سطوح آهن در هر دو روش کاربرد، قرائت کلروفیل متر دستی افزایش معنی داری در مقایسه با شاهد پیدا کرد و قرائت کلروفیل متر دستی در کاربرد خاکی منابع آهن بیشتر از کاربرد محلول پاشی منابع آهن بود. میانگین ارتفاع سورگم نیز با افزایش سطوح آهن در هر دو روش کاربرد (خاکی و محول پاشی)، افزایش معنی داری در مقایسه با شاهد پیدا کرد و در محلول پاشی سولفات آهن ارتفاع گیاه بیشتر از کاربرد خاکی سکوسترین آهن بود. به طور کلی با افزایش سطوح آهن در هر دو گیاه و هر دو روش مصرف، غلظت آهن و جذب آهن اندام هوایی افزایش پیدا کرد و غلظت آهن در محلول پاشی به طور معنی داری بیشتر از کاربرد خاکی بود. در ریشه هر دو گیاه و دانه لوبیا نیز در هر دو روش کاربرد خاکی و محلول پاشی با افزایش سطوح آهن، غلظت آهن و جذب آهن در مقایسه با شاهد افزایش پیدا کرد.کاربرد خاکی و محلول پاشی آهن، غلظت منگنز اندام هوایی را در هر دو گیاه کاهش داد. کاربرد خاکی و محلول پاشی منابع آهن، غلظت منگنز ریشه سورگوم را در مقایسه با شاهد کاهش ولی بر میزان منگنز ریشه و دانه لوبیا معنی دار نبود. کاربرد خاکی و محلول پاشی آهن، غلظت فسفر اندام هوایی و ریشه را در هر دو گیاه و دانه لوبیا را در مقایسه با شاهد کاهش داد. کاربرد خاکی و محلول پاشی منابع آهن بر غلظت روی و مس اندام هوایی و ریشه هر دو گیاه معنی دار نبود
کلمات کلیدی : سورگم، لوبیا، کاربرد خاکی، محلول پاشی، آهن
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول..1
مقدمه2
فصل دوم9
مروری بر پژوهش های پیشین10
عنوان صفحه
فصل سوم...................................................................................................................................................17
مواد و روش ها..........................................................................................................................................18
فصل چهارم...............................................................................................................................................24
نتایج و بحث..............................................................................................................................................25
4-1- نتایج اندام هوایی سورگم.................................................................................................25
عنوان صفحه
عنوان صفحه
4-2- نتایج ریشه سورگم.............................................................................................................47
عنوان صفحه
عنوان صفحه
4-3- نتایج اندام هوایی لوبیا......................................................................................................63
عنوان صفحه
4-4- نتایج ریشه لوبیا..................................................................................................................79
عنوان صفحه
4-5- نتایج دانه لوبیا......................................................................................................................93
عنوان صفحه
نتیجه گیری.......................................................................................................................................106
پیشنهادات............................................................................................................................................115
فهرست منابع........................................................................................................................................116
پیوست ها................................................................................................................................................133
فهرست جدول ها
عنوان و شماره صفحه
عنوان و شماره صفحه
فصل اول
مقدمه
1-1- آهن در خاک
غلظت آهن در پوسته زمین به میزان تقریبی 5 درصد وزنی می­باشد. در خاکهایی با تهویه مناسب که در دامنه پ هاش فیزیولوژیک جا دارند، غلظت کل آهن محلول کمتر از10-10 مولار می­باشد، در حالی که حداقل غلظت لازم برای رشد طبیعی گیاهان باید بیشتر از 7-10 مولار باشد (لیندسی و شواب، 1982؛ لیندسی، 1991). این عنصر در خاک به شکل اکسیدها، فسفاتها، هیدروکسیدها و همچنین در ساختمان شبکه سیلیکاتهای اولیه و کانیهای رس یافت می­شود. ضریب حلالیت آهن بی شکلFe(OH)3]]، به عنوان یکی از شکل­های مهم آهن در خاکها در حدود 39-10×3 مولار می­باشد. در پ هاش حدود 7 بیشترین ضریب حلالیت آهن بی شکل 18-10×3 مولار است (بایلار و همکاران، 1996) که این مقدار در مقایسه با نیاز گیاهان کافی نمی­باشد.
1-2- آهن در گیاه
آهن یکی از عناصر غذایی ضروری در تولید محصولات کشاورزی در جهان است و گیاهان برای رشد بهینه و مناسب نیاز به استفاده پیوسته و مداوم از آن دارند (کبرایی و همکاران، 2011). آهن نقش مهمی در سوخت و ساز گیاهی به خصوص درساخت کلروفیل دارد (اسمیت، 1984). پروتئین­های حاوی آهن و گوگرد در فرآیندهای اکسایش و کاهش در گیاهان نقش­های مهمی دارند. آهن همچنین در ساختمان پروتئین­های "هم" وجود دارد. سیتوکروم­های موجود در کلروپلاست و میتوکندری ، لگ هموگلوبین موجود در گره­های ریشه گیاهان خانواده بقولات که تثبیت نیتروژن انجام می­دهند و آنزیم­هایی مانند کاتالاز و انواع پراکسیدازها از مهم­ترین ترکیبات دارای آهن در گیاهان هستند. همچنین این عنصر به عنوان کوفاکتور در ساختار 140 آنزیم که واکنش­های شیمیایی منحصربه ­فردی را کاتالیز می کنند وجود دارد (بریتنهام، 1994).
1-3- کمبود آهن
سبز زردی (کلروز) آهن به صورت زرد شدن برگ­های جوان ظاهر می­شود که ناشی از اشکال در ساخت کلروفیل در کلروپلاست می­باشد که در شرایط کمبود آهن و یا میزان کم آهن در گیاه به وقوع می­پیوندد (لوسنا، 2000).
شواهد زیادی در دست است که کمبود عناصر کم ­مصرف از جمله آهن در خاک­های آهکی مناطق خشک و نیمه­خشک وجود دارد که رشد، عملکرد و کیفیت گیاه را محدود می­­سازد (عیسی و همکاران، 2011). پ هاش بهینه برای رشد مناسب و دریافت بهینه آهن بین 5/5 تا 5/6 گزارش شده است. بنابراین پ هاش بالاتر از 7 می­تواند منجر به کمبود آهن شود (کورکاک، 1987). اگر چه کمبود آهن می­تواند به دلیل پ- هاش نامناسب خاک رخ دهد ولی عوامل دیگری نیز ممکن است دلیل اصلی یا فرعی بروز سبز زردی باشند. مهمترین این عوامل شامل مقادیر کم کانی­های حاوی آهن در خاک، وجود کربنات کلسیم در خاک، وجود بیش از حد بی­کربنات در خاک یا در آب آبیاری، وجود فسفات زیاد در خاک، غلظت زیاد برخی فلزات سنگین در خاک، دمای کم یا زیاد، شدت نور زیاد، عدم تعادل مناسب در نسبت کاتیونها در محلول خاک، تهویه ضعیف خاک، کمبود مواد آلی یا وجود مواد آلی خاص افزوده شده به خاک، ویروسها، آسیب رسیدن به ریشه توسط نماتودها و سایر ریز جانداران می باشد (امبلتون و همکاران، 1973).
1-4- راه­ حل های مقابله با کمبود آهن
از آنجایی که وجود مقادیر زیاد بی­کربنات در آب و یا خاک یکی از دلایل رایج ایجاد کمبود آهن در گیاهان می­باشد، روش­های مختلفی برای کاهش تاثیر بی­کربنات بر رشد گیاهان وجود دارد. در قلیائیت زیاد، میزان بی­کربنات را می­توان با تزریق اسیدهایی مانند اسید سولفوریک، فسفریک، و یا نیتریک به آب کاهش داد (بیالکزیک، 1994). در قلیائیت ناشی از وجود بیشتر از 8 میلی اکی والان یون بی­کربنات در لیتر ، میزان بیشتری اسید برای خنثی کردن بی­کربنات لازم است و ممکن است مصرف این میزان اسید منجر به تولید نمک­های مختلف و افزایش شوری گردد (تاگلیوینی و همکاران، 2000). البته این روش تنها در خزانه ها و گلخانه ها قابل انجام است. در شرایط قلیائیت زیاد می­توان از روش اسمز معکوس استفاده کرد که به علت هزینه زیاد تنها در آزمایشهای کشت بافت از آن استفاده می­شود (والاس و والاس، 1986). یکی از روش­های متکی بر ویژگی­های گیاهان برای اجتناب از کمبود آهن می­تواند اجتناب از کاشت گیاهان حساس به کمبود آهن در خاک­های دارای آهک زیاد باشد ولی به دلیل گستردگی این نوع خاک­ها در کشور ایران این امر عملی نمی­باشد. منابع آلی آهن (مانند کلات آهن) و منابع معدنی (مانند سولفات آهن) برای اصلاح وجبران کمبود آهن به کار برده می­شود (مارتنس ووسترمان، 1991). ترکیبات کلاتی آهن بهترین راه­حل برای برطرف کردن سبز زردی آهن در همه خاکها و به ویژه خاک­های آهکی و قلیایی بوده و می­توانند کمبود شدید آهن را برطرف نمایند، زیرا قابلیت استفاده آهن در این خاک­ها کم است (ملکوتی و همکاران، 1388). قابل توجه است که افزودن آهن معدنی (مثل سولفات آهن) به خاک­ها مخصوصا در خاک­های آهکی و قلیایی تاثیری در فراهم ­آوردن آهن برای گیاه و ریز جانداران خاک ندارد. به دلیل اینکه آهن اضافه شده به خاک به سرعت هیدراته شده و به صورت هیدروکسید آهن رسوب می­کند و بنابراین برای گیاه قابل استفاده نمی­باشد (بنایی و همکاران، 2005 ). همچنین درخاک­های آهکی که حاوی کربنات کلسیم می­باشد و مشکل تثبیت و عدم جذب عناصر غذایی کم ­مصرف از جمله آهن به وسیله گیاهان وجود دارد، مصرف خاکی آهن معدنی منجر به رسوب ترکیبات کربناتی در خاک میشود. بنابراین یکی از روش­های مناسب تغذیه گیاهان، روش تغذیه برگی (برگ­­­­پاشی[1]) است و استفاده از این عنصر به صورت برگ پاشی می­تواند برای رفع کمبود آن در خاک مفید باشد (ملکوتی وهمکاران، 1379). محلول ­پاشی یکی از روش­های سریع در پاسخ گیاهان به افزودن کود بوده و منجر به صرفه­جویی در مصرف کود نیز می­گردد (صفاری، 1384). محلول ­پاشی عناصر کم مصرف یک روش مفید، خصوصا در زمانی است که ریشه توانایی لازم برای جذب عناصر غذایی ضروری مورد نیاز گیاه را ندارد (کیناکی و گلمزولگو، 2007).
لوبیا چشم بلبلیL.)Vigna unguiculata) یک لگوم یکساله­ی تابستانه، سه کربنه()، با برگهای سه برگچه­ای، از جمله حبوباتی می­باشد که در مناطق گرمسیری و نیمه­گرمسیری به خصوص در کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای جنوبی کشت می­­شود و به عنوان منبع تغذیه­ای مهمی به شمار می آید (سینگ و همکاران، 1997). دانه حبوبات با داشتن 18 تا 23 درصد پروتئین نقش مهمی در تامین مواد پروتئینی مورد نیاز جیره غذایی انسان دارد، علاوه بر آن به علت یک ویژگی که تقریبا خاص گیاهان خانواده بقولات است یعنی همزیستی ریشه آنها با باکتری­های تثبیت کننده نیتروژن اتمسفری در حاصلخیزی خاک موثرند. هر ساله مقدار زیادی نیتروژن بعد از برداشت این محصولات به خاک افزوده می­شود. لوبیا مهم­ترین عضو خانواده حبوبات به شمار می­آید و به دلیل درصد پروتئین بالا و سایر ویژگی­های مطلوب زراعی، بیشترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است ( موسوی و همکاران، 1384).
سورگم (.(Surghum biocolor L گیاهی یکساله، چهارکربنه () و از خانواده غلات است که از نظر سطح زیر کشت و میزان تولید پس از گندم، برنج، ذرت و جو مرتبه پنجم را در جهان داراست (راشد محصل و همکاران، 1376). سورگم به دلیل دارا بودن خصوصیاتی از جمله نیاز کودی پایین، سرعت رشد بالا، کم بودن ضایعات و تلفات برگ، بالا بودن میزان فتوسنتز، تولید علوفه تر، خشک و سیلویی و قدرت پنجه زنی بالا، گیاه زراعی مهمی محسوب می­شود ( خلیلی محله و همکاران، 2007 ). گیاهان علوفه­ای نقش عمده­ای در تغذیه دام دارند و جزء مهم­ترین گیاهان زراعی دنیا محسوب می ­شوند. در کشور ما با توجه به کمبود مراتع غنی و فشار دام بر آنها، بررسی و مطالعه پیرامون کشت این محصولات اهمیت ویژه­ای دارد (میر لوحی و همکاران، 1379).
1-5- فناوری نانو
فناوری نانو عبارتست از هنر دستکاری مواد در مقیاس اتمی و ملکولی با هدف در دست گرفتن کنترل آن ها در سطح ملکولی و اتمی و استفاده از خواص آ ن ها در این سطوح.
این فناوری در زمره فناوری­های جدیدی است که امروزه در حال رشد و توسعه می باشد. تفاوت اصلی فناوری نانو با فناوری­های دیگر در مقیاس مواد و ساختارهایی است که دراین فناوری مورد استفاده قرار می­گیرد. نانو­ پودرها مخلوطی از ذره­ها با ابعادی بین 10- 1 نانومتر هستند. این مواد بایستی با مواد مشابه خود که نانو نیستند خواص متفاوت فاحشی داشته باشند مثل نسبت سطح به حجم زیادتر، ذخیره انرژی زیادتر به شکل شیمیایی، چگالی بسیار بیشتر، هدایت الکتریکی بهتر، کارایی بهتر و پیشرفته تر مانند رسانش هدفمند.
در واقع علم نانو همه عرصه­های دانش ر اتحت تاثیر قرار داده و علم کشاورزی نیز از این قاعده مستثنا نیست (داس و همکاران، 2004). یکی از مهم­ترین کاربرد­های فناوری نانو درکشاورزی (در بخش آب و خاک)، استفاده از نانو کودها (Nano Fertilizers) برای تغذیه گیاهان می­باشد (رضایی و همکاران، 1388 ). یکی از این نانو­کودها نانو کود کلات آهن است که دارای کمپلکس منحصر به فرد و پایداری در بازه پ هاش 3 تا 11 و دارای 9 درصد آهن محلول در آب است.
1-6- هدف­های پژوهش:
با توجه به نوظهور بودن فناوری نانو و همچنین به این دلیل که در ایران در خصوص کاربرد کودهای نانو و منجمله نانو کود کلات آهن گزارش چندانی در دست نیست و با توجه به مطالب گفته شده درباره اهمیت موضوع، اهداف پژوهش حاضر به شرح زیر میباشد:
1- مطالعه اثر کاربرد خاکی سکوسترین آهن 138 و نانو کود کلات آهن بر رشد، جذب و انتقال آهن در سورگم و لوبیا چشم بلبلی در یک خاک آهکی.
2- بررسی اثر محلول پاشی سکوسترین آهن 138، نانو کود کلات آهن و سولفات آهن ، بر رشد، جذب و انتقال آهن در سورگم و لوبیا چشم بلبلی در یک خاک آهکی.
3- مقایسه اثر کاربرد خاکی با محلول پاشی منابع آهن، بر رشد و جذب و انتقال آهن در سورگم و لوبیا چشم بلبلی در یک خاک آهکی.
[1]. Foliar application


دریافت فایل
جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید




اثر محلول پاشی


مصرف خاکی منابع آهن


بر رشد، جذب و انتقال آهن


دانلودپایان نامه


word


Airways 3

دانلود کتاب بخوانید،بکارببندیدو زیبا شوید

مقاله درباره غم عشقت بيابون پرور م كرد

سنگ های قیمتی

آیاعاقمندیددرکمتراز یکسال جزو ثروتمندان باشید

گويش 20ص

پیشینه تحقیق و مبانی نظری تعهد، عدالت سازمانی ،

تحقیق اجرای سیستم HACCP در واحدهای پرورش مرغ گوشتی

اموزش نصب ویندوز 7 و 8 و 10 به همراه آموزش ترفندهای

مقاله درباره حسین فرزند علی پسر ابوطالب و فاطمه

پروژه درسی رشته مهندسی برق قدرت با عنوان بررسی

تحقیق درباره تأثیر عوامل فیزیكی كلاس بر پیشرفت

تحقیق درباره صنعت توريست

پروژه تحلیل سایت مجتمع مسکونی و واحد همسایگی 80

تحقیق درمورد نكات كلي در اجراي اسكلت فلزي 17 ص

دانلود تحقیق در مورد رمزهاي پيدا كردن

نَقدِ رُمانِ A Very Long Engagement by Sébastien Japrisot

دانلود کتاب های آموزش کوانتوم تاچ از مبتدی تا

پرسشنامه هدف در زندگی با تکیه بر اسلام (1395)

اقدام پژوهی چهارم ابتدایی، رعایت انضباط در کلاس

اثر محلول پاشی و مصرف خاکی منابع مختلف آهن بر